Sprawy deweloperskie

Umowa deweloperska i prospekt informacyjny — co musi zawierać

Braki w umowie albo w prospekcie to samodzielna podstawa do odstąpienia — i najczęściej niewykorzystana karta nabywcy. Pokazuję, co ustawa nakazuje w nich zawrzeć i na co uważać przed podpisem.

Martyna Skulska, Legalify9 min czytania
Sprawy deweloperskie

Umowa deweloperska to jedyna umowa w Twoim życiu, przy której druga strona pisze wszystko, a Ty tylko podpisujesz. Ustawa deweloperska próbuje tę asymetrię wyrównać: nakazuje deweloperowi zawrzeć w umowie i w prospekcie informacyjnym ściśle określone informacje. Braki w tych dokumentach dają nabywcy prawo odstąpienia — i to jest karta, po którą prawie nikt nie sięga, bo prawie nikt tych dokumentów nie czyta. Zmieńmy to.

Forma umowy

Umowa deweloperska wymaga formy aktu notarialnego. To nie tylko formalność: notariusz weryfikuje dokumenty i to na podstawie tej umowy wpisuje się do księgi wieczystej Twoje roszczenie o przeniesienie własności lokalu. Koszty notarialne i sądowe strony ponoszą po połowie — deweloper nie może przerzucić ich w całości na Ciebie.

Co musi zawierać umowa deweloperska

Ustawa wylicza elementy obowiązkowe. Ich brak może stanowić podstawę odstąpienia, dlatego warto je przejrzeć punkt po punkcie.

  • Oznaczenie stron oraz miejsce i datę zawarcia umowy.
  • Cenę nabycia prawa oraz sposób i terminy jej zapłaty (harmonogram).
  • Informację o nieruchomości: powierzchnia działki, stan prawny, właściciel, obciążenia hipoteczne i służebności.
  • Określenie położenia i istotnych cech domu lub budynku, w którym ma znajdować się lokal.
  • Określenie usytuowania lokalu w budynku.
  • Powierzchnię i układ pomieszczeń oraz zakres i standard prac wykończeniowych.
  • Termin przeniesienia na nabywcę prawa własności.
  • Wysokość i terminy wpłat na mieszkaniowy rachunek powierniczy.
  • Informacje o rachunku powierniczym: numer, zasady wypłaty środków deweloperowi.
  • Informację o Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym.
  • Termin i sposób zawiadomienia nabywcy o odbiorze lokalu.
  • Procedurę odbioru oraz zasady zgłaszania i usuwania wad.
  • Wysokość odsetek i kar umownych dla obu stron.
  • Warunki odstąpienia od umowy oraz zwrotu środków.
  • Informację o zgodzie banku na bezobciążeniowe wyodrębnienie lokalu.

Prospekt informacyjny — dokument, którego nikt nie czyta

Deweloper ma obowiązek doręczyć nabywcy prospekt informacyjny wraz z załącznikami — i to nieodpłatnie, na trwałym nośniku, przed zawarciem umowy. Prospekt stanowi integralną część umowy deweloperskiej. To najbogatsze źródło informacji o inwestycji i o samym deweloperze.

Część ogólna prospektu

  • Dane dewelopera, jego doświadczenie i zrealizowane inwestycje.
  • Informacja o postępowaniach egzekucyjnych i upadłościowych wobec dewelopera.
  • Informacje o gruncie: właściciel, obciążenia, plan miejscowy.
  • Planowane inwestycje w promieniu wskazanym w ustawie — w tym te uciążliwe.
  • Pozwolenie na budowę i harmonogram przedsięwzięcia.
  • Sposób finansowania inwestycji i rodzaj rachunku powierniczego.

Część indywidualna

Dotyczy konkretnego lokalu: cena, powierzchnia, układ, standard wykończenia, usytuowanie w budynku.

Braki w prospekcie = prawo odstąpienia

To najbardziej niedoceniana broń nabywcy. Ustawa daje prawo odstąpienia m.in. gdy deweloper nie doręczył prospektu, gdy prospekt nie zawiera informacji wymaganych ustawą albo gdy informacje w nim zawarte są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym.

Praktyczny wniosek: **zachowaj prospekt i wszystkie załączniki**. Jeśli okaże się, że deweloper zataił planowaną w sąsiedztwie inwestycję albo podał nieprawdziwe informacje o gruncie, masz w ręku podstawę do wyjścia z umowy — z odzyskaniem wpłat.

Czego szukać przed podpisem

  1. Zgodność ceny, metrażu i standardu między umową a prospektem — rozbieżności to podstawa odstąpienia.
  2. Terminy: wydania lokalu i przeniesienia własności — oba, bo to dwie różne daty.
  3. Symetria kar umownych — czy Twoja kara nie jest wyższa niż dewelopera.
  4. Rodzaj rachunku powierniczego — zamknięty jest dla Ciebie bezpieczniejszy niż otwarty.
  5. Zgoda banku na bezobciążeniowe wyodrębnienie lokalu spod hipoteki gruntu.
  6. Zapisy o zmianach projektu — czy deweloper nie zastrzegł sobie prawa do dowolnych zmian.
  7. Klauzule pozwalające deweloperowi jednostronnie zmienić cenę lub termin.
  8. Warunki odstąpienia — czy nie ograniczono ustawowych uprawnień nabywcy.

Klauzule niedozwolone w umowach deweloperskich

Umowy deweloperskie to jedno z najczęstszych źródeł klauzul abuzywnych — a taka klauzula nie wiąże konsumenta, choćby ją podpisał. Do klasyków należą:

  • Prawo dewelopera do jednostronnej zmiany istotnych warunków (metraż, standard, termin) bez zgody nabywcy.
  • Rażąco wygórowane kary dla nabywcy przy symbolicznych lub żadnych karach dla dewelopera.
  • Wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności dewelopera za wady.
  • Zapisy utrudniające odstąpienie od umowy albo skracające ustawowe terminy.
  • Przerzucanie na nabywcę kosztów, które obciążają dewelopera.

Zanim podpiszesz

  1. Zażądaj projektu umowy z wyprzedzeniem — masz prawo się z nim zapoznać przed wizytą u notariusza.
  2. Zażądaj prospektu wraz z załącznikami i przeczytaj go.
  3. Sprawdź dewelopera w KRS i w rejestrach dłużników.
  4. Zajrzyj do księgi wieczystej gruntu — czy hipoteka nie jest niepokojąco wysoka.
  5. Zleć analizę umowy prawnikowi. To koszt ułamka ceny mieszkania.
Prospekt informacyjny to jedyny dokument, w którym deweloper musi napisać o sobie prawdę. Nabywcy go nie czytają — i tracą najprostszą podstawę do odstąpienia, gdy okaże się, że skłamał.
Zasada, którą powtarzam przed każdym zakupem od dewelopera

Analiza umowy deweloperskiej i prospektu przed podpisaniem kosztuje ułamek tego, co spór po fakcie. W Legalify sprawdzamy umowy deweloperskie, wykrywamy klauzule abuzywne i braki w prospektach. Działamy z Wrocławia i zdalnie w całej Polsce — zadzwoń: +48 690 676 629.

Najczęstsze pytania

Czy brak prospektu informacyjnego pozwala odstąpić od umowy?

Tak. Niedoręczenie prospektu informacyjnego, brak w nim informacji wymaganych ustawą albo ich niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym stanowią samodzielną podstawę odstąpienia od umowy deweloperskiej. To najbardziej niedoceniana broń nabywcy — bo prawie nikt prospektu nie czyta.

Czy kary umowne w umowie deweloperskiej muszą być równe?

Wysokość kar umownych i odsetek zastrzeżonych dla nabywcy nie może przewyższać tych, które przewidziano dla dewelopera. Umowa łamiąca tę zasadę jest w tym zakresie wadliwa, a nierówny zapis może stanowić klauzulę niedozwoloną, która nie wiąże konsumenta.

Rachunek powierniczy otwarty czy zamknięty — co jest bezpieczniejsze?

Zamknięty. Przy nim deweloper otrzymuje Twoje pieniądze dopiero po przeniesieniu własności lokalu. Przy rachunku otwartym bank wypłaca mu środki etapami, w miarę postępu prac — jest znacznie częstszy, ale mniej bezpieczny, dlatego tym większe znaczenie ma wtedy Deweloperski Fundusz Gwarancyjny.

Co sprawdzić w prospekcie przed podpisaniem umowy?

Przede wszystkim informacje o planowanych inwestycjach w sąsiedztwie (droga, spalarnia, kolejny blok), o postępowaniach egzekucyjnych i upadłościowych wobec dewelopera, o stanie prawnym gruntu oraz o sposobie finansowania inwestycji. Zachowaj prospekt — to on bywa podstawą odstąpienia.